تغییرات حس بویایی بعد از عمل بینی موضوعی است که بسیاری از بیماران حتی پیش از جراحی درباره آن کنجکاو هستند. بویایی یکی از حس های مهم در زندگی روزمره است و کوچک ترین اختلال در آن می تواند نگرانی ایجاد کند. به همین دلیل، طبیعی است که پس از عمل، هر تغییری ، هرچند کوچک، توجه بیمار را جلب کند. اما نکته مهم این است که بدانیم این تغییرات همیشه نشانه مشکل نیستند و در بیشتر موارد بخشی کاملا قابل انتظار از روند ترمیم بینی محسوب می شوند. آگاهی از این فرآیند می تواند نگرانی ها را کاهش دهد و به شما کمک کند درک کنید چه زمانی باید صبور بود و چه زمانی لازم است وضعیت را با پزشک در میان گذاشت. اگر می خواهید بدانید چرا حس بویایی تغییر می کند، چه مدت طول می کشد تا به حالت طبیعی برگردد و چه عواملی به بهبود سریع تر کمک می کنند، ادامه این مطلب می تواند راهنمای ارزشمندی برای شما باشد.
حس بویایی چیست و چگونه عملکردی دارد؟
حی بویایی، یکی از حس های 5گانه انسان است که با کمک آن می توان انواع حس های خوب و بد را از طریق استنشاق بوهای مختلف، تجربه کرد. هنگامی که فرآیند دم صورت می گیرد، مولکول های هوا از طریق سوراخ های بینی استنشاق می شوند. عصب هایی که در انتهای بینی وجود دارند، که عامل اصلی حس کردن بود هستند، وقتی مولکول های هوا و بو وارد این فضا می شوند، و سپس از طریق این عصب ها، این پیام به مغز مخابره می شود که بو تشخیص داده شود.
در برخی از بیماری ها و مشکلات جسمانی، ممکن است این حس بویایی به طور موقت از بین برود، در حالی که پس از بهبودی، حس بویایی به حالت قبل خود باز می گردد و مشکلی وجود نخواهد داشت. برخی از این بیماری ها و مشکلات جسمانی که ممکن است دچار از بین رفتن حس بویایی شوند، می توان به سرماخوردگی، سینوزیت، آنفولانزا، آلرژی، پولیپ بینی و آسیب به سر اشاره کرد.
چقدر طول میکشد تا حس بویایی بعد از عمل بینی به حالت طبیعی بازگردد؟
در اغلب بیماران، زمان بازگشت حس بویایی بعد از عمل بینی بین ۲ تا ۶ هفته است. با کاهش تدریجی تورم و باز شدن مسیرهای هوایی داخل بینی، حس بویایی نیز کمکم به حالت طبیعی باز می گردد. البته این مدت می تواند بسته به شرایط هر فرد، نوع جراحی و میزان تورم داخلی متفاوت باشد. در برخی موارد، ممکن است بازگشت کامل بویایی تا چند ماه نیز طول بکشد.
آیا حس بویایی بعد از عمل بینی قوی تر می شود؟
در برخی افراد، به ویژه کسانی که قبل از جراحی دچار مشکلات ساختاری مانند انحراف تیغه بینی، پولیپ یا انسداد مسیرهای هوایی بوده اند، ممکن است حس بویایی بعد از عمل بینی حتی بهتر از قبل شود. دلیل این موضوع ساده است: وقتی مسیر عبور هوا در بینی بازتر و طبیعی تر می شود، مولکول های بو راحت تر به گیرنده های بویایی می رسند و در نتیجه درک بوها واضح تر خواهد شد. به عبارت دیگر، در این افراد جراحی نه تنها ظاهر بینی را اصلاح می کند، بلکه می تواند عملکرد تنفسی و بویایی را نیز بهبود دهد.
علت از بین رفتن حس بویایی بعد از عمل چیست؟
با عمل بینی، مجاری تنفسی بینی دچار التهاب و ورم است که منجر به انسداد مجاری هوا می شود. با توجه به انسدادی که وجود دارد و کاهش حجم هوای ورودی به بینی، مولکول های بو دیگر امکان رسیدن به عصب بویایی که در انتهای این مجاری تنفسی است را ندارند و حس بویایی بعد از عمل به طور موقت از بین می رود. این ورم ها تا زمانی که بهبودی کامل نیابند، حس بویایی به همین شکل، باقی خواهد ماند. علاوه بر آن انسداد مجاری هوا، تنها ناشی از التهاب و تورم نیست. لخته های خونی که در بینی وجود دارد نیز عاملی برای انسداد بیشتر مسیر تنفسی بینی است. با شست و شوی منظم و مرتب بینی، این انسداد نیز می تواند به طور کامل از بین برود.
راهکارهایی برای برگشت سریعتر حس بویایی بعد از عمل بینی
برای برگشت سریعتر حس بویایی بعد از عمل بینی، همانطور که گفت شد، لازم است تا انسدادی که در مسیر تنفسی دماغ وجود دارد زودتر درمان شود. به همین منظور لازم است تا برخی راهکارها و مراقبت های بعد از عمل را برای رفع این انسداد و در نتیجه برگشت سریعتر حس بویایی پیشنهاد داد. این راهکار ها شامل استراحت کافی، مصرف مایعات بسیار، پرهیز از فعالیت های سنگین، پرهیز از هر گونه فشار مضاعف به بینی ( به عنوان نمونه فشار ناشی از روی صورت خوابیدن) و مورادی دیگر هستند.
در چه صورتی آسیب به بافت بینی خطرناک است؟
در برخی از شرایط ممکن است آسیب به بینی بعد عمل جراحی، خطرناک تلقی شود. در صورتی که پزشک جراح، از تجربه و مهارت کافی برخوردار نباشد، ممکن است باعث آسیب به اعصاب بویایی شود. با آسیب به این اعصاب، ممکن است از دست رفتن حس بویایی بعد از عمل بینی، طولانی مدت یا حتی دائمی تلقی شود. یکی از دلایلی که توصیه می شود که به نزد بهترین جراح بینی در تبریز مراجعه کرد، همین عوارض هایی است که ممکن است دردسرساز شوند. با مراجعه به دکتر شادی جوادی، میتوان این خاطر جمعی را داشت که بدون هیچ گونه نگرانی و عارضه ای، این عمل را انجام داد.
کاهش حس بویایی بعد از عمل بر حس چشایی هم تاثیر میگذارد؟
واقعیت این است که بین این دو حس ارتباط بسیار نزدیکی وجود دارد و تغییر در یکی از آن ها می تواند تجربه دیگری را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
بخش زیادی از چیزی که ما به عنوان «طعم» غذا درک می کنیم، در واقع به حس بویایی مربوط است. هنگام غذا خوردن، مولکول های معطر غذا از طریق مسیر پشت حلق وارد حفره بینی می شوند و گیرنده های بویایی را تحریک می کنند. مغز با ترکیب اطلاعاتی که از گیرنده های بویایی و گیرنده های چشایی زبان دریافت می کند، طعم کامل غذا را تشخیص می دهد. به همین دلیل زمانی که حس بویایی کاهش پیدا کند، ممکن است فرد احساس کند غذاها بی مزه تر شده اند یا تفاوت طعم ها را کمتر از قبل متوجه می شود.
بعد از عمل بینی، تورم بافت های داخلی و التهاب طبیعی ناشی از جراحی می تواند مسیر عبور هوا در بینی را موقتاً محدود کند. در چنین شرایطی مولکول های بو کمتر به گیرنده های بویایی می رسند و در نتیجه مغز اطلاعات بویایی کمتری دریافت می کند. همین موضوع باعث می شود تجربه طعم غذا تغییر کند. بسیاری از بیماران در این مرحله تصور می کنند حس چشایی آن ها دچار مشکل شده است، در حالی که در اغلب موارد مسئله اصلی کاهش موقت حس بویایی است.
